Từ bây giờ, tự ý xây nhà trái phép trên đất nông nghiệp sẽ chịu hậu quả lớn

17-12-2025

Việc xây nhà trên đất nông nghiệp là trái với quy định của pháp luật và có thể sẽ bị xử lý bằng nhiều biện pháp khác nhau.

Đất nông nghiệp là gì?

Đất nông nghiệp là tất cả các loại đất được sử dụng với mục đích như trồng trọt, chăn nuôi, trồng rừng, lâm nghiệp, phòng hộ đê điều, nuôi trồng…

Đây đều là những loại đất chỉ dùng để phục vụ cho sản xuất và những lợi ích nhất định của xã hội nên không được phép xây nhà để ở.

Một trong những nguyên tắc bắt buộc và cơ bản nhất của Luật Đất đai qua các thời kỳ là nguyên tắc “Đúng mục đích sử dụng đất”.

Vì thế, sử dụng đất không đúng với mục đích sẽ bị xử phạt theo quy định được quy định cụ thể tại Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Theo quy định tại Điều 8, Điều 9 và Điều 10 Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, hành vi sử dụng đất sai mục đích, trong đó có việc xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp khi chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất, sẽ bị xử phạt tiền và buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Cụ thể, ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất theo đúng mục đích sử dụng đã được Nhà nước giao hoặc công nhận.

Chuyển đất trồng lúa sang đất ở sẽ bị phạt nặng

Theo Điều 8 Nghị định 123, hành vi chuyển đất trồng lúa sang đất ở trong phạm vi địa giới hành chính của xã sẽ bị xử phạt theo diện tích vi phạm, cụ thể:

Phạt từ 20-30 triệu đồng đối với diện tích dưới 0,01ha.

Phạt từ 30-50 triệu đồng đối với diện tích từ 0,01ha đến dưới 0,03ha.

Phạt từ 50-100 triệu đồng đối với diện tích từ 0,03ha đến dưới 0,05ha.

Phạt từ 100-150 triệu đồng đối với diện tích từ 0,05ha đến dưới 0,1ha.

Phạt từ 150-200 triệu đồng đối với diện tích từ 0,1ha trở lên.

Trường hợp vi phạm xảy ra trên địa bàn phường, thị trấn, mức phạt sẽ gấp đôi so với mức phạt tương ứng nêu trên.

Chuyển đất rừng sang đất ở

Theo Điều 9 Nghị định 123, hành vi chuyển đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ hoặc đất rừng sản xuất sang đất ở trên địa bàn xã bị xử phạt như sau:

Phạt từ 10-20 triệu đồng đối với diện tích dưới 0,02ha.

Phạt từ 20-50 triệu đồng đối với diện tích từ 0,02ha đến dưới 0,05ha.

Phạt từ 50-100 triệu đồng đối với diện tích từ 0,05ha đến dưới 0,1ha.

Phạt từ 100-150 triệu đồng đối với diện tích từ 0,1ha đến dưới 0,5ha.

Phạt từ 150-200 triệu đồng đối với diện tích từ 0,5ha trở lên.

Nếu hành vi vi phạm diễn ra trong địa giới hành chính của phường, thị trấn, mức xử phạt cũng được áp dụng gấp đôi.

Chuyển các loại đất nông nghiệp khác sang đất ở

Theo Điều 10 Nghị định 123, đối với hành vi chuyển đất nông nghiệp không phải đất trồng lúa, không phải đất lâm nghiệp sang đất ở trên địa bàn xã, mức phạt được quy định như sau:

Phạt từ 10-20 triệu đồng đối với diện tích dưới 0,01ha.

Phạt từ 20-30 triệu đồng đối với diện tích từ 0,01ha đến dưới 0,03ha.

Phạt từ 30-50 triệu đồng đối với diện tích từ 0,03ha đến dưới 0,05ha.

Phạt từ 50-100 triệu đồng đối với diện tích từ 0,05ha đến dưới 0,1ha.

Phạt từ 100-150 triệu đồng đối với diện tích từ 0,1ha trở lên.

Tương tự, nếu vi phạm xảy ra tại phường hoặc thị trấn, mức phạt sẽ gấp đôi so với mức áp dụng tại xã.

Ngoài hình thức xử phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện đầy đủ biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm việc khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất nếu không được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng.