Từ năm 2026, loạt chính sách mới về đất đai và xây dựng có thay đổi lớn, người dân cần nắm rõ

23-02-2026

Một số chính sách về đất đai và xây dựng nổi bật gồm giảm mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng, triển khai mã định danh điện tử cho bất động sản và mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ.

Từ năm 2026, hàng loạt chính sách mới trong lĩnh vực đất đai và xây dựng sẽ chính thức có hiệu lực.

Quy định về Bảng giá đất mới chính thức áp dụng từ 1/1/2026

Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Riêng quy định về bảng giá đất ban hành hằng năm sẽ được triển khai áp dụng từ ngày 01/01/2026.

Theo đó, ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bảng giá đất lần đầu để công bố và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.

Trường hợp cần thiết phải điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất trong năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định.

Cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức việc xây dựng, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất. Trong quá trình thực hiện, cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh được thuê tổ chức tư vấn xác định giá đất để xây dựng, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất.

Giảm tiền chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở

Một trong những quy định mới về đất đai từ năm 2026 đáng chú ý là giảm tiền chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở.

Ngày 11/12/2025, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 10 đã thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15 Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai 2024.

Tại khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định cụ thể như sau:

Khi chuyển mục đích sử dụng đất, người dân phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất một lần cho thời gian còn lại, tính theo chênh lệch giữa loại đất sau và trước khi chuyển mục đích.

Đối với đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa có đất ở được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất mà chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở thì tính tiền sử dụng đất theo mức thu:

– 30% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với diện tích đất chuyển mục đích sử dụng trong hạn mức giao đất ở tại địa phương;

– 50% chênh lệch với phần vượt hạn mức nhưng không quá 1 lần hạn mức giao đất ở tại địa phương;

– 100% chênh lệch với phần vượt quá mức trên.

Lưu ý: Mức thu này chỉ tính một lần cho một hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất.

Mỗi bất động sản sẽ có “căn cước điện tử”

Từ ngày 1/3/2026, theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu nhà ở, thị trường bất động sản sẽ vận hành đồng bộ trên toàn quốc.

Theo Nghị định 357, mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản (bao gồm nhà ở và phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng) là một chuỗi ký tự gồm số và chữ, có độ dài tối đa không quá 40 ký tự. Mã này được cấp riêng cho mỗi căn nhà (chung cư, nhà ở riêng lẻ) hoặc bất động sản trong công trình xây dựng được quản lý trong hệ thống.

Đối với nhà ở, mã định danh điện tử được hình thành từ các nhóm thông tin cơ bản như mã định danh thửa đất, mã số thông tin dự án, công trình xây dựng, mã định danh địa điểm (nếu có) và một dãy ký tự tự nhiên.

Từ 1/7/2026, xây nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng không cần xin phép

Theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026):

“Điều 43. Quy định chung về cấp giấy phép xây dựng

…2. Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng trừ các trường hợp sau đây:

… g) Công trình xây dựng cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m² và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố, khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc;”.

nguồn: cafef